Tình hình lừa đảo trực tuyến tại Việt Nam đang diễn biến phức tạp với nhiều thủ đoạn tinh vi, đặc biệt là việc lợi dụng công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI), Deepfake và DeepVoice. Bộ Công an đã đưa ra cảnh báo về 25 kịch bản lừa đảo phổ biến, trong đó nhấn mạnh sự nguy hiểm của các chiêu trò sử dụng AI để thao túng tâm lý người dùng, biến người thân thành “mắt xích” trong chuỗi lừa đảo nhằm chiếm đoạt tài sản.
Các điểm chính cần lưu ý
- Kịch bản lừa đảo tinh vi: Kẻ gian sử dụng AI, Deepfake để giả mạo hình ảnh, giọng nói của người thân, bạn bè, thậm chí là lãnh đạo để vay tiền hoặc yêu cầu chuyển khoản khẩn cấp.
- Nguy hiểm từ “người thật, tài khoản thật”: Một biến thể mới là kẻ gian điều khiển người thân của nạn nhân để thực hiện hành vi lừa đảo, khiến nạn nhân tin rằng đang giao dịch với người quen và tài khoản nhận tiền là chính chủ.
- Dấu hiệu nhận biết Deepfake: Cuộc gọi thường ngắn, hình ảnh thiếu biểu cảm, cử động không tự nhiên, âm thanh không đồng bộ hoặc chất lượng kém.
- Biện pháp phòng tránh: Luôn xác minh thông tin qua kênh liên lạc khác, không chuyển tiền vội vàng, hạn chế chia sẻ thông tin cá nhân trên mạng xã hội và kích hoạt xác thực hai yếu tố.
- Hành động khi bị lừa đảo: Nhanh chóng bảo toàn chứng cứ và trình báo cơ quan Công an gần nhất.
Deepfake và kịch bản “người thật, tài khoản thật”
Khác với các cảnh báo trước đây thường tập trung vào việc giả danh cơ quan chức năng, các thủ đoạn lừa đảo mới trong tháng 9/2026 đi sâu vào kịch bản “người thật, tài khoản thật” nhưng bị kẻ gian điều khiển từ xa. Trong kịch bản này, kẻ gian giả mạo người thân, bạn bè bằng AI, Deepfake hoặc DeepVoice, sau đó điều khiển người này để yêu cầu nạn nhân khác chuyển tiền. Người chuyển tiền có thể xác minh đúng người nhận, và người nhận cũng là chính chủ tài khoản, nhưng cả hai đều bị thao túng bởi kịch bản của kẻ gian.
Một ví dụ điển hình xảy ra tại Hà Nội vào cuối tháng 8/2026, một người đàn ông đã chuyển 260 triệu đồng vào tài khoản của người em sau khi nhận cuộc gọi vay tiền từ người em. Tuy nhiên, người em này cũng đang bị một tài khoản giả mạo người anh dẫn dắt, yêu cầu gọi điện vay tiền và chuyển tiếp số tiền nhận được sang một tài khoản khác. Tổng số tiền bị chiếm đoạt trong vụ này lên tới 410 triệu đồng.
Dấu hiệu nhận biết cuộc gọi Deepfake
Để tránh trở thành nạn nhân của các chiêu trò lừa đảo Deepfake, người dùng cần nắm rõ các dấu hiệu nhận biết. Các cuộc gọi Deepfake thường có thời lượng ngắn, khuôn mặt thiếu biểu cảm, cử động không tự nhiên, hình ảnh, ánh sáng, màu da bất thường. Âm thanh có thể không đồng bộ với hình ảnh hoặc chất lượng cuộc gọi kém, chập chờn. Kẻ gian thường viện lý do sóng yếu để ngắt cuộc gọi và thúc giục chuyển tiền nhanh chóng.
Cách bảo vệ bản thân và tài sản
Xác minh thông tin khi nhận yêu cầu chuyển tiền
Khi nhận được yêu cầu chuyển tiền từ người thân qua điện thoại, kể cả video call, tuyệt đối không chuyển tiền ngay lập tức. Hãy gọi lại cho người thân qua số điện thoại đã lưu từ trước, không gọi theo số mà đối tượng cung cấp. Liên hệ với người thân đang ở gần người bị mạo danh hoặc kiểm tra qua một kênh liên lạc khác (ví dụ: gọi điện thoại bàn, gặp trực tiếp). Thống nhất một “mật mã gia đình” bí mật để xác minh khi có tình huống khẩn cấp và không đăng tải mật khẩu này trên mạng xã hội.
Kiểm tra kỹ chủ tài khoản nhận tiền, nếu là tài khoản lạ thì không nên giao dịch.
Hạn chế chia sẻ thông tin cá nhân trên mạng xã hội
Mỗi hình ảnh, video, giọng nói mà người dùng đăng tải lên mạng xã hội đều có thể trở thành “nguyên liệu” để kẻ gian tạo ra các bản sao kỹ thuật số giả mạo. Do đó, hãy hạn chế đăng tải công khai hình ảnh, video, giọng nói của bản thân và gia đình lên mạng xã hội. Nâng cao cảnh giác trước các cuộc gọi, tin nhắn, đường link, mã QR và lời mời đầu tư, tuyển dụng trên mạng.
Các biện pháp an ninh mạng khác
Không cài đặt ứng dụng hoặc phần mềm theo yêu cầu của người lạ. Không cung cấp thông tin cá nhân, mật khẩu, mã OTP, mã PIN, thông tin căn cước hay dữ liệu tài khoản ngân hàng cho bất kỳ ai. Kích hoạt xác thực hai yếu tố (2FA) cho các tài khoản trực tuyến để tăng cường bảo mật.
Nếu đã trở thành nạn nhân, cần làm gì?
Nếu không may đã trở thành nạn nhân của lừa đảo Deepfake, hãy nhanh chóng bảo toàn các chứng cứ liên quan như số điện thoại, tài khoản nhận tiền, tin nhắn, đường link, hình ảnh, chứng từ giao dịch. Sau đó, trình báo ngay cho cơ quan Công an nơi gần nhất để được hướng dẫn và hỗ trợ xử lý kịp thời. Việc hành động nhanh chóng có thể giúp ngăn chặn thiệt hại lớn hơn và hỗ trợ công tác điều tra.
Bảo vệ bản thân trong môi trường cá cược trực tuyến
Đối với những người tham gia cá cược trực tuyến, nguy cơ bị lừa đảo Deepfake càng cao vì kẻ gian có thể lợi dụng tâm lý muốn thắng nhanh hoặc lo sợ mất tiền để thao túng. Hãy luôn cảnh giác với các yêu cầu chuyển tiền đột ngột, dù là từ người thân hay từ các “chuyên gia” tư vấn cá cược. Các nền tảng cá cược uy tín thường có các biện pháp bảo mật chặt chẽ và không yêu cầu người chơi thực hiện các giao dịch chuyển tiền ngoài hệ thống.
Luôn ưu tiên các nhà cái có giấy phép rõ ràng, hệ thống bảo mật SSL và xác thực hai yếu tố để bảo vệ tài khoản và thông tin cá nhân.
Tài liệu tham khảo
Anh em chiến hữu sẵn sàng vào kèo Phòng Kiểm Mô Hình K?
Thưởng nạp đầu 100% lên 6.888.000đ + 150 vòng quay miễn phí. Nạp MoMo dưới 60 giây.
▶ Đăng ký Phòng Kiểm Mô Hình K ngay